Monarchie Virun 20 Joer: den Trounwiessel

​D'Ëmsetze vun de Recommandatiounen aus dem Waringo-Rapport iwwer de grouss-herzoglechen Haff gëtt méi konkret. De Premier Xavier Bettel (DP) huet der zoustänneger Chamberkommissioun den Donneschdeg den Textprojet presentéiert.

Am Kader vun der geplangter Moderniséierung soll de groussherzoglechen Haff vun 2021 u considerabel méi Budget kréien. An der geplangter neier Administratioun "Maison grand-ducale" sollen dann 142 Leit Personal schaffen.

D'Yuriko Backes, Maréchale de la Cour, géif "op eng intensiv Aart a Weis" zesumme mam Grand-Duc a mat der Regierung schaffen, fir de Reformprozess "esou séier wéi méiglech duerchzezéien".

Den Albert Wildgen, de laangjärege President vun der Administration des Biens vum Grand-Duc huet no 12 Joer demissionnéiert. Dat huet den Haff an zwee Sätz matgedeelt. Den Norbert Becker iwwerhëlt déi Plaz.

De Premier Xavier Bettel huet duerch eng Interventioun beim Haff d'Entloossung vum Cabinetschef vum Grand-Duc bis op Weideres erëm réckgängeg gemaach. Déi Nouvelle vu Reporter.lu krut den 100komma7 vu gutt informéierte Sourcë confirméiert.

De Grand-Duc Henri huet sech wéinst der Coronavirus-Pandemie un d'Populatioun adresséiert. Hie rifft zur Solidaritéit op an dozou, d'Consignen anzehalen. Hie seet dem Gesondheets- a Fleegepersonal Merci.

D'Europäesch Kommissioun proposéiert, fir d'EU-Baussegrenzen fir 30 Deeg zouzemaachen. Et wéilt een ausserdeem "green lanes" installéieren, fir datt den Transport vu Gidder assuréiert ka bleiwen.

Zanter dem Méindeg de Moie kontrolléiert déi däitsch Police d'Grenz op enger Réi Iwwergäng. Dat hat den däitschen Inneminister de Sonndeg schonn annoncéiert. Haut géif nach net esou streng kontrolléiert ginn, wéi et vum Dënschdeg un de Fall soll sinn.

Eng Course "contre la montre". Sou beschreift de President vun der Spidolsfederatioun d'Coronapandemie. Fir datt de Gesondheetssystem net iwwerlaascht gëtt, wier et wichteg Zäit ze gewannen, seet de Paul Junck.

Et misst séchergestallt ginn, datt alles dat, wat néideg ass, weider fonctionnéiert, fir datt d'Gesellschaft ka fonctionnéieren. Si widderhëllt hiren Appell un déi vulnerabel Leit fir sou wäit wéi méiglech doheem ze bleiwen.

Déi 600.000 Euro Fraise beim groussherzoglechen Haff ëmfaassen all mobil a fix Abonnementer. Dozou gehéieren ë. a. d'Interconnectivitéit vun de verschiddene Sitten duerch professionell securiséiert Linnen.

D'Lëtzebuerger Monarchie steet an der Kritik. Um Enn weist de Rapport vum Jeannot Waringo, datt am Palais och just Mënsche sinn, mengt den Affekot a Mënscherechtsaktivist Frank Wies.

Et wier am Interêt vu jiddwerengem - och vum Haff - datt Reegelen opgestallt ginn an datt sech dann och doru gehale gëtt, seet de Xavier Bettel. Hie wéilt der Monarchie nämlech net schueden, am Géigendeel.

Ronn 90 Prozent vun de Recommandatioune vum Jeannot Waringo a sengem Rapport iwwer de groussherzoglechen Haff solle mam Accord vum Grand-Duc an nächster Zäit ëmgesat ginn, huet de Xavier Bettel ugekënnegt.

De Waringo-Rapport hält kloer Mëssstänn um Haff fest. Domat geet fir de Premier Xavier Bettel a seng Regierung eng Méiglechkeet op, fir als Moderniséierer opzetrieden, mengt d'Michèle Sinner.

Et muss gehandelt ginn, an zwar direkt: fir de fréieren CSV-Deputéierten a Verfassungsspezialist Paul-Henri Meyers ass dat d'Conclusioun, déi aus dem Rapport iwwer d'Finanz- a Personalgestioun um Haff ze zéien ass.

De Waringo-Rapport ass eng "sachlech Grondlag fir ze handelen", seet den Alex Bodry. Elo léichen all d'Donnéeën um Dësch, an elo misst gehandelt ginn, sou de Member vum Staatsrot.

De Spezial-Representant Jeannot Waringo, dee vum Premierminister mat engem Rapport iwwer d'Personalgestioun vum Haff beoptraagt gouf, fuerdert a sengem Rapport iwwer d'Personalgestioun eng Rei Reformen.

Ass d'Monarchie an enger Kris? Iwwer den Haff gëtt am Moment vill geschwat op eng Aart a Weis, wéi een et net onbedéngt gewinnt ass. An Artikele ginn Indiskretioune vum Haff breet getrëppelt.

D'CSV an d'LSAP kéinte sech virstellen de Syvicol zu enger Chambre professionelle ëmzewandelen, fir och an Zukunft ze garantéieren datt d'Gemengen e Matsproochrecht behalen, wann de Cumul vu politesche Mandater géif ofgeschaaft ginn.

Fir déi finanziell Dotatioun fir den Haff an d'Organisatioun vun der Verwaltung ze klären, misst d'Verfassung geännert ginn, seet den Alex Bodry. Ob d'CSV op dee Wee matgeet, ass onkloer.

D'Oppositiounsparteie reagéiere virsiichteg, mee éischter positiv, nodeems bekannt gouf, datt d'Regierung d'Personalpolitik um groussherzoglechen Haff méi genee wëllt analyséieren.

D'Verfassung vun 1868 soll duerch eng nei Verfassung ersat ginn. 2009 gouf dëse Reformprozess formell lancéiert an nach ass d'Aarbecht net ofgeschloss. Et ass nach e Referendum iwwer den neien Text geplangt.

D'CSV huet ugekënnegt, datt si déi nei Verfassung just matstëmmt, wann et e Referendum iwwer verschidde Punkte vun der Reform gëtt. D'Regierungsparteie wëlle sech net erpresse loossen.

Déi rezent Diskussiounen iwwer eng eventuell Reform vum Wahlsystem géife weisen, datt d'Verfassungs-Debatt nach net ofgeschloss ass. Dat sot den CSV-President Frank Engel den Dënschdeg virun der Press.

28 Mee 1919: D'Wierfel falen zu Paräis. Wéi ass d'Lëtzebuerger Fro op der Paräisser Friddenskonferenz vun 1919 behandelt ginn? Op dës Fro gëtt den Zäithistoriker Jacques Maas eng Äntwert.

Vill Leit si fir d'Staatsbegriefnes vum Grand-Duc Jean an d'Stad komm. Ënner hinne ware vill Lëtzebuerger, mee och ganz vill auslännesch Bierger. Mir hunn Andréck gesammelt.

Vill Bierger, offiziell Vertrieder aus Politik a Gesellschaft sou wéi Vertrieder vu Kinnekshaiser hunn dem verstuerwene Grand-Duc Jean déi lescht Éier erwisen. Bis haut den Owend gëllt eng Staatstrauer.

De fréiere Commissaire Général vun der FNEL huet de Grand-Duc Jean a senger Funktioun als Scout-Chef dacks begéint. Hien erënnert sech u ganz speziell Amenter, déi hie mam Grand-Duc Jean erliewe konnt.

Den Documentaire "Jean, Grand Duc vu Lëtzebuerg" retracéiert d'Liewe vum Grand-Duc Jean, deen d'Land tëschent 1964 an 2000 regéiert huet. D'Martine Reuter huet sech mat engem vun den zwee Realisateuren ënnerhalen.

De Grand-Duc Jean war eng Perséinlechkeet, déi ville Leit um Häerz louch, seet den Historiker Gilles Genot. Hie wier eng Perséinlechkeet gewiescht, déi d'Populatioun hiert Liewe laang begleet huet, Hoffnung ginn huet.

De Pierre Dillenburg huet de Grand-Duc Jean a villen Amenter begleet a beroden. Fir hien war de verstuerwenen Monarch ee regelrechten Gentleman, dee wosst, wat Diskretioun heescht.

De Jim Schmitz huet hei zu Lëtzebuerg villes fir d'Natur an den Ëmweltschutz un d'Rulle bruecht. Hie war awer och vill mat dem Grand-Duc Jean op der Rul uechter d'ganzt Land.

De Guy De Muyser huet a senger Funktioun als Kabinett-Chef a Maréchal de la Cour de Grand-Duc Jean als Mënsch an als Staatschef kennegeléiert. Eng Zesummenaarbecht, déi iwwer Jore mat vill Respekt a Bewonnerung geklappt huet.

D'Gemeng, an där de verstuerwene Grand-Duc Jean déi leschte 17 Joer gelieft huet, ass an Trauer. De Maurice Antony huet sech mam aktuelle Buergermeeschter Frank Daems ënnerhalen.

"De Grand-Duc Jean huet d'Natur gutt kannt", esou de Franz-Charles Muller, fréiere President vun der Fondatioun Natur an Ëmwelt a studéierte Forstingenieur. E Bléck op de verstuerwene Grand-Duc a säi besonnesche Lien zur Natur.

Mam Doud vum fréiere Grand-Duc wier net nëmmen en aussergewéinleche Mënsch vun eis gaangen, mee och de Chefscout vun de Scouten zu Lëtzebuerg. Dat seet den Yves Marchi, Commissaire général adjoint vun de Lëtzebuerger Guiden a Scouten.

Fir dem Grand-Duc Jean déi lescht Éier ze erweisen, sinn d'Leit an d'Chapelle Ardente vum Palais komm, bei de Sarg mam Grand-Duc senger opgeboerter Läich.

Den Doud vum Grand-Duc Jean an d'Budgetsdebatten an der Chamber stoungen dës Woch am Mëttelpunkt vun der Aktualitéit. D'CSV huet do ëmmer nees ënnerstrach, d'Regierung géif net genuch fir d'"Wuelbefanne" vun de Bierger maachen.

De Grand-Duc Jean huet d'Institutioune respektéiert, domat huet hien d'Monarchie gestäerkt. Säi militäreschen Asaz am Zweete Weltkrich huet spéider Allianze beaflosst. E Portrait vum Staatschef.

Vun 1964 bis 2000 stoung de Grand-Duc Jean un der Spëtzt vum Land. Ee Réckbléck op dës an aner Momenter am Liewe vum fréiere Lëtzebuerger Staatschef.

De Premierminister Xavier Bettel mécht de Moien um 9 Auer eng Deklaratioun iwwer den Doud vum Grand-Duc Jean. Mir hunn éischt Reaktiounen agesammelt.

De Grand-Duc Jean ass dout: de fréiere Lëtzebuerger Staatschef ass en Dënschdeg de Moien am Alter vun 98 Joer gestuerwen. Virlescht Woch ass hie mat enger Longenentzündung an d'Spidol bruecht ginn.

Déi nei Verfassung wäert fréistens Mëtt 2020 a Kraaft trieden, mengt den LSAP-Deputéierten Alex Bodry. Den Nach-CSV-Verfassungspiecher Paul-Henri Meyers ass perséinlech géint de Referendum.

De fréiere Beroder um Haff Guy Schmit leet elo och säin Amt als Direkter vun der groussherzoglecher Fondatioun néier. Hie géif a gudden Termë goen, betount hien op Nofro hin.

"Et gëtt kee Persounekarussell um Haff", seet den Hofmarschall. Dem Lucien Weiler no wieren déi lescht sechs Joer "just" eelef Leit vun 104 entlooss ginn. De Verwaltungsapparat wier restrukturéiert ginn.

Ee Mount nom Referendum fënnt de Michel Pauly, dass et Zäit gëtt, an aller Ëffentlechkeet iwwert di ganz Verfassungsreform ze diskutéieren, fir dass d'Resultat och dem Vollék säi Wëllen erëmspigelt.