Sprooch "D'Lëtzebuergescht muss an der Gesellschaft verankert ginn"
D'Schoul géif déi wichtegst Roll spillen, fir d'Sprooch an der Gesellschaft ze verankeren, sot de Peter Gilles un der Uni.lu an der Diskussioun mam Michel Weimerskirch vum Projet Spellchecker.lu. Hien ass sengersäits der Meenung, dass d'Regierung mat hirer Promotiounsstrategie fir d'Lëtzebuerger Sprooch ze séier gehandelt hätt.
De Peter Gilles präziséiert: "D'Fërdere vum Lëtzebuergeschen an der Schoul muss net bedeiten, datt Lëtzebuergesch ee komplett Sproochefach gëtt, wéi Däitsch oder Franséisch". Et sollt awer iwwert d'Ubidde vun Optiounscoursen am Secondaire erausgoen". Mat der Strategie fir d'Promotioun vun der Lëtzebuerger Sprooch wëll d'Regierung, eegenen Aussoen no, hiert Engagement fir d'Sprooch nach eemol verstäerken. An engem 20-Jores-Plang si 40 eenzel Mesurë virgesinn, déi d'Lëtzebuergescht an Zukunft solle fërderen.
Keen Austausch mat de Leit um Terrain
De Michel Weimerskirch, Grënner vum Projet Spellchecker.lu, ass der Meenung, datt d'Regierung ze séier gehandelt hätt. "De Plang kënnt oniwwerluecht eriwwer. Den éischte Punkt vum Strategiedokument schwätzt dovun, datt eng Strategie muss ausgeschafft ginn". Et kéint een net vun enger Strategie schwätzen, wann een nach net mat de Leit um Terrain geschwat hätt.
De Michel Weimerskirsch huet viru gutt eelef Joer de Projet Spellchecker.lu an d'Liewe geruff. Ronn 2.900 Leit benotzen den online Verbesserer all Dag. Eng Kooperatioun mam Ministère wier bis ewell awer net méiglech gewiescht, esou den Informatiker. "Ech hätt gären Accès op d'Datebank vum Lëtzebuerger Online Dictionnaire, dem LOD, fir mäin Outil zu verbesseren". Den Accès op d'Datebank géif hien awer eréischt kréien, wann den Dictionnaire fäerdeg wier.
Open-Data-Léisung
Wéini de Lëtzebuerg Online Dictionnaire fäerdeg gëtt, konnt och de Peter Gilles net beäntwerten. Virgesi war 2014. De Member vum "Conseil permanent de la langue luxembourgeoise", deen ënnert anerem och d'Ausschaffe vum LOD soll koordinéieren, ass fir eng Open-Data-Léisung. "'t ass wichteg, datt déi Donnéeën, déi et am Lëtzebuergesche gëtt, ëffentlech disponibel sinn". Deemno kéinten och aner Interesséierter, wéi zum Beispill de "Spellchecker", domadder schaffen. Dem Pabeier vun der Regierung no soll den Dictionnaire 2018 fäerdeg sinn, an och am Open Data accessibel sinn.
Kee konkreten Zäitplang
Déi verschidde Mesuren, déi d'Regierung, fir d'Sprooch ze fërdere presentéiert huet, sollen duerch eng méi enk Zesummenaarbecht tëschent engem neien Zentrum fir d’Lëtzebuergescht an der Uni Lëtzebuerg ëmgesat ginn. Konkret Projeten an e konkreten Zäitplang géif et fir déi Zesummenaarbecht awer nach net, esou de Sproochenexpert op der Uni.lu. Datt d'Fërderung vun der Lëtzebuerger Sprooch awer positiv wier, doriwwer si sech de Peter Gilles an de Michel Weimerskirsch eens.
An der Mediathéik:
LauschterenMéi zum Thema
Strategie fir d'Promotioun vun der Lëtzebuerger Sprooch
Net vill Neies a keng definéiert Objektiver. Esou gesäit d'Oppositioun d'Strategie vun der Regierung fir d'Promotioun vun der Lëtzebuerger Sprooch. Den Educatiounsminister weist d'Kritik vu sech.
Lëtzebuerger Sprooch, Lëtzebuerger Identitéit
Wat ass Lëtzebuerg a wat fir e Stellewäert huet d'Lëtzebuergescht? Dës Fro gëtt aktuell vill debattéiert.
D'Sprooche-Petitiounen an der Chamber
D'Petitionäre fir a géint d'Lëtzebuergescht als éischt Amtssprooch erklären hir Argumenter. Déi eng fuerderen eng Opwäertung vun hirer Mammesprooch. Déi aner wëllen d'Méisproochegkeet fleegen.
"D'Méisproochegkeet méi eescht huelen"
Iwwer d'Zil vun der Sproochepolitik gëtt net diskutéiert, seet d'Politologin Núria Garcia. Dat wier problematesch: Manner fir d'Kommunikatioun am Alldag, méi fir déi politesch Participatioun a fir d'Schoul.
D'Lëtzebuerger Literatur ass méisproocheg
D'Gewënner vum Lëtzebuerger Buchpräis 2016 sti fest. Bei der Remise stoung alles am Zeeche vun der Méisproochegkeet: Déi géif d'Lëtzebuerger Literatur ausmaachen, huet et méi wéi emol geheescht.
Meenung
Sproochesträit oder Auslännerfeindlechkeet?
D'Ultranationalisten benotzen d'Diskussioun iwwert d'Lëtzebuerger Sprooch fir hir auslännerfeindlech Tendenzen un d'Leit ze bréngen, mengt d'Danielle Igniti.
Méisproochegkeet an der fréier Kandheet
Eng Klass vu 15 Kanner an där 14 verschidde Sprooche geschwat ginn, dat ass hautdesdaags zu Lëtzebuerg keng Seelenheet. Wéi solle Betreier oder d’Léierpersonal un déi Situatioun eru goen?
Lëtzebuergesch geschwënn EU-Sprooch?
De Claude Meisch huet d’Iddi relancéiert, fir d’Lëtzebuergesch als offiziell Sprooch op EU-Niveau unerkennen ze loossen. Donieft wëll hien d'Sprooch iwwer aner Weeër fërderen.
"D'Sproochepolitesch Fuerderunge si symbolesch Fuerderungen"
D'Fuerderunge vun der Petitioun ëm d'Lëtzebuerger Sprooch wieren onrealistesch, fënnt de Fernand Fehlen. Fir d'Revendicatiounen ëmzesetze wier d'Sprooch net developpéiert genuch seet de Sproochesoziolog.
“Méisproochegkeet entwéckelt sech ganz gutt”
D’Regierung an de Secteur vun der Kannerbetreiung hätten de Wëllen, fir sech ze verbesseren, seet d’Maria Castrovinci, Presidentin vun der Federatioun vun de private Crèchen (FELSEA).
Sprooche spilleresch léieren
All Kand soll déi selwecht Chancen hunn an der Schoul an duerno um Aarbechtsmaart. Dowéinst wëll d’Regierung d’Méisprochegkeet schonn an de Crèchë fërderen. Wéi gutt gi Kanner domat eens?
Lëtzebuerger Villsproochegkeet am Wandel
D'Renée Wagener beliicht, wéi Gewerkschaften, Kultur an Zivilgesellschaft mat de ville Sproochen am Land ëmgaang sinn. Haut grad wéi fréier geet et der Villsproochegkeet gutt, sou de Constat.
